Gebelik Diyabeti

Gebelik, kadın vücudunda bu duruma uyum sağlamak için geliştirdiği birtakım değişim ve dönüşümlerle gerçekleşir. Sağlıklı bir gebelik dönemi ve doğum geçirmek, doğum sonrasında da bir sağlık problemi yaşamamak için düzenli kontrollere gidilmesi gerekmektedir. Doktor tarafından istenen tetkikler de düzenli bir şekilde dikkatlice yaptırılmalıdır.

Gebelikte karşılaşılabilecek problemlerden biri olan gebelik diyabeti için de açlık ve tokluk kan şekeri düzenli olarak kontrol edilmelidir. Gestasyonel diyabet olarak adlandırılan gebelik diyabeti; gebelik sırasında ortaya çıkan ya da gebelikte tanısı konulan glikoz intoleransıdır. Gebelik diyabetinin neden, tam olarak bilinememekle bereber ortaya çıkmasındaki temel faktör insülin direncidir. Gebelikte oluşan hormon dengesizliklerinden etkilenen hormonlardan biri olan insülinin dokularda etkisiz hale gelmesi insülin direnci gelişmesine neden olur.

Gebelik Diyabeti Risk Faktörleri

  • 35 yaş ve üzerinde gebelik
  • Önceki gebeliklerde gestasyonel diyabet varlığı
  • Gebelik öncesinde pre-diyabet (gizli şeker) tanısı
  • Ailede Tip 2 diyabet varlığı
  • Önceki gebelikte 4 kg ve üstünde doğum yapmış olmak
  • Önceki gebelikte 20 kg ve üzerinde kilo artışı olması
  • Gebelik öncesi beden kütle indeksinin 25 ve üzerinde olması
  • Açıklanamayan düşük doğum yapma
  • Annenin 4 kg ve üzerinde doğmuş olması
  • Polikistik over sendromu, metabolik sendrom ve hipertansiyon gibi hastalıklar için ilaç kullanmış olmak

Gebelik Diyabeti Taraması 

Tüm gebeler ilk izlemlerinde diyabet açısından açlık kan şekeri, HbA1c veya rastgele kan şekeri ölçümü gibi standart yöntemlerle değerlendirilmelidir. Değerlendirme sonucunda standart diyabet kriterlerini sağlayan kişilerde pregestasyonel diyabet (gizli gebelik diyabeti) düşünülerek üst merkeze sevk edilmelidir.

Yüksek risk gruplarından birine dahil gebelerde açlık kan şekeri prediyabet (gizli şeker) sınırlarında ise oral glikoz tolerans testi (OGTT) tapılmalıdır.

Bilinen diyabet tanısı olmayan ve ilk izlemde diyabet tanısı almaya tüm gebeler, gebeliğin 24 ile 28. haftaları arasında OGTT ile değerlendirilmelidir.

***Gestasyonel diyabet taramasında, günümüzde OGTT (gebelikte şeker yükleme testi) dışında etkinliği ve değeri kanıtlanmış başka bir yöntem bulunmamaktadır!

Gebelikte Şeker Yükleme Testi

Gebelik Diyabetinin İzlemi ve Tedavisi

Diyabet tanısı konulmasa dahi gebelikte ve diyabette amaç mümkün olduğunca kan şekerini normal seviyede tutmak, yüksek kan şekerinin vereceği zararları önlemek ve iyilik halini korumaktır. Gebelikte kan şekeri seviyesini öncelikle diyet ve fiziksel aktivite ile korumaya çalışılmalı, bu şekilde korunamıyorsa insülin tedavisine geçilmelidir.

Gestasyonel ve pregestasyonel diyabeti olan hastaların tedavi ve takibi endokrinoloji veya iç hastalıkları uzmanı, kadın doğum uzmanı ve beslenme uzmanı ile birlikte yürütülmelidir.

Gestasyonel diyabeti olan hastaların tedavisi öncelikle eğitim, tıbbi beslenme tedavisi ve orta dereceli fiziksel aktiviteden oluşur. Tıbbi beslenme tedavisinde amaç ideal vücut ağırlığına göre günlük kalori gereksinimi hesaplanarak buna uygun bir beslenma programı oluşturulmasıdır. Günlük 3 ana ve 3-4 ara öğün olmak üzere 6-7 öğün tükelimesi gereklidir. İlk üç aylık dönemde kilo alımı olmamalıdır, 20. haftaya kadar toplam 2 kg, 20. haftadan sonra haftada maksimum 500 gram alınması önerilmektedir. Gebelikte günlük en az 2,5-3 litre su tüketilmesi hem gebeliğin sağlıklı devam etmesi hem de kan şekeri dengesinin sağlanmasında çok önemlidir.

Diyabetli gebelerde her gün ana yemeklerden 1-1,5 saat sonra en az 30 dakika olacak şekilde fiziksel aktivite önerilmektedir.

Gebelik Sonrası İzlem

Gebelikte diyabeti olan hastaların doğum sonrasında insülin ihtiyacı ortadan kalkmaktadır. Bununla birlikte bu kişiler yaşamları boyunca prediyabet, Tip 2 diyabet ve metabolik sendrom gelişimi açısından risk altındadırlar. Bu nedenle doğum sonrasında da yaşam şeklinin iyileştirilmesi ve bunun devamı sağlanmalıdır. Gebelik diyabeti olan kişilerin doğumdan sonra da her yıl diyabet taramasından geçmesi erken teşhis ve önlem alma açısından çok önemlidir.

 

CEVAP VER

Lütfen yorum giriniz.
Lütfen isminizi giriniz.